کبد چرب | تشخیص ،عوارض ، علائم ، گرید و رژیم غذایی

کبد چرب چیست؟

کبد چرب (fatty liver) اصطلاحی است که به میزان چربی موجود در کبد اشاره میکند.البته لازم به ذکر است که وجود مقادیر کمی چربی در کبد طبیعی و عادی است اما در صورتی که بیشتر از حد معمول وجود داشته باشد می تواند سلامتی انسان را دچار اختلال کند و به اصطلاح گفته می شود که فرد دچار بیماری کبد چرب شده است. در واقع کبد چرب یکی از انواع بیماری هایی است که ممکن است کبد به آن دچار شود. اگر این بیماری درست و به موقع تشخیص داده شود اصلا جای هیچ گونه نگرانی نخواهد داشت.

کبد یکی پر مسئولیت ترین عضو های بدن به شمار میرود.مسئولیت طیف گستره ایی از وظایف از جمله پردازش همه چیز هایی که ما در طول روز میخوریم و یا مینوشیم و همچنین فیلتر کردن مواد مضری که در خون وجود دارد به عهده این عضو مهم است.اغلب افرادی که دچار بیماری کبد چرب میشوند در رده های سنی بین 40 تا 60 سال هستند ولی گاهی اوقات کودکان بالای 10 سال نیز به این بیماری دچار خواهند شد.

افرادی که دچار کبد چرب شده اند،قطعا سوالات زیادی در ذهن دارند که برخی از آنها را در این مقاله توضیح خواهیم داد.

  • کبد چرب چیست؟ مشکلات و روش های درمان کبد چرب
  • کبد چرب چند گرید دارد؟
  • غذای مفید جهت درمان بیماری کبد چرب چیست؟
  • علائم و درمان کبد چرب کدامند؟
  • آیا کبد چرب قابل درمان است؟
  • راه های تشخیص کبد چرب کدامند؟
  • روش های مقابله با کبد چرب چیست؟
  • علت مبتلا شدن به کبد چرب چیست؟

راه های تشخیص کبد چرب

چطور کبد چرب تشخیص داده میشود؟در جواب به این سوال ما تعدادی راه های تشخیص کبد چرب رابیان خواهیم کرد:

  • معاینات پزشکی
  • آزمایش خون
  • سونوگرافی، MRI، سی تی اسکن

یکی از روش های تشخیص کبد چرب انجام سونوگرافی است.البته ممکن است پزشک معالج شما دستور به تصویر برداری هایی چون ام آر آی و یا سی تی اسکن نیز بدهد.

  • بیوپسی کبدی

یکی از بهترین روش ها جهت تشخیص و شدت کبد چرب انجام بیوپسی کبدی است.در این روش یک سوزن وارد کبد شده و تکه ایی از بافت کبد را جهت نمونه برداری خارج می کند.این روش توسط عمل بیهوشی انجام داده می شود و فرد بیمار هیچ گونه دردی را حین عمل متحمل نمی شود.

راه های مقابله با کبد چرب

بسیاری از افراد همیشه این سوال را در ذهن خود دارند که چگونه میتوان از بیماری کبد چرب جلوگیری کنیم؟جواب این سوال بسیار ساده است زیرا ما به شما چندین راه پیشنهاد میدهیم تا نه تنها از کبد خود محافظت کنید بلکه سلامتی کلی بدن شما را تضمین خواهیم کرد.

  1. حذف مصرف الکل :

اگر شما جزء آن دسته از افراد هستید که اعتیاد به مصرف الکل دارین باید این هشدار را به شما بدهیم که در معرض خطر بیماری جدی به نام کبد چرب قرار خواهید گرفت پس باید به فکر محدود کردن و یا به طور کلی حذف این مواد از رژیم غذایی خود باشید.

اما خوشبختانه در کشور عزیزمان ایران با توجه به اینکه افراد از ضرر های الکل مطلع هستند کمتر از این طریق به بیماری کبد چرب مبتلا می شوند.

  • رژیم غذایی سالم و متعادل :

اگر همیشه به فکر سلامتی خود هستید باید از رژیم غذایی سالم و متعادل در برنامه غذایی خود استفاده کنید تا نه تنها دچار بیماری کبد چرب نشوید بلکه بدن خود را در برابر هرگونه بیماری محافظت کنید.

  • ورزش و سلامتی:

همانطور که همه میدانیم ورزش دوست سلامتی و همچنین دشمن بسیاری از بیماری هاست.اگر دقت کرده باشید افراد ورزشکار کمتر دچار بیماری می شوند زیرا فعالیت بدنی مناسب،بسیاری از بیماری ها را دور میکند و فرد را به زندگی سالم بازمی گرداند.اگر شما اهل ورزش نیستید باید تنبلی را کنار گذاشته و حداقل 30 تا 60 دقیقه در طول روز فعالیت ورزشی داشته باشید.

  • کنترل قند خون:

همانطور که میدانید شیوع کبد چرب در مبتلایان به دیابت بسیار بالاست زیرا کبد عضوی از بدن انسان است که بیشترین آسیب را در زمان ابتلا به بیماری دیابت می بیند.در واقع انسولین عامل شناخت چگونگی ارتباط بین دیابت و بیماری‌های کبد به خصوص کبد چرب است.

عوامل موثر در بیماری کبد چرب غیر الکلی 

طیف گستره ایی از بیماری ها می تواند خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD ) را افزایش دهد.برخی از این بیماری ها عبارتند از:

  • کم کاری تیروئید (hypothyroidism)

پژوهش ها نشان می دهد افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند بیشتر در معرض بیماری کبد چرب غیر الکلی قرار می گیرند. طبق آزمایشات گرفته شده در بیمارستان امام حسین (ع) از افرادی که دارای کم کاری تیروئید همراه با کبد چرب غیر الکلی هستند به این نتیجه رسیدند که پس از درمان کم کاری تیروئید این افراد بیماری کبد چرب نیز درمان شده است.

  • کلسترول بالا
  • سطح بالای گلیسیرید در خون

استفاده از روغن زیتون اصل در رژیم غذایی باعت کاهش تراکم تری‌گلیسرید کبدی و در نتیجه درمان کبد چرب غیر الکلی می شود.

  • سندرم متابلیک
  • چاقی

افراد چاق به خصوص افرادی که عمده چربی بدنشان در ناحیه شکم متمرکز شده است بیشتر در معرض بیماری کبد چرب قرار می گیرند.

  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • غده هیپوفیز(hypopituitarism)

تفاوت بیماری کبد چرب غیر الکلی با بیماری استاتوهپاتیتیس ( NASH )

تشخیص بیماری کبد چرب غیر الکلی از بیماری استاتوهپاتیتیس غیرالکلی بدون انجام آزمایش دشوار است.البته تفاوت اصلی این دو بیماری در مقدار چربی افزایش یافته در کبد است.

برخی از افراد دارای تجمع چربی در شکم هستند ولی همواره دچار عوارض و مشکلاتی ناشی از این چربی ها نشدند ولی در برخی دیگر همین چربی ها مشکل ساز خواهند شد و موجب التهاب کبدی میشوند و در نتیجه موجب بیماری استاتوهپاتیتیس غیرالکلی می شود.طبق تحقیقات حدود 30 درصد از افراد دارای کبد چرب غیر الکلی به بیماری استاتوهپاتیتیس مبتلا هستند.

علائم کبد چرب چیست؟

همانگونه که گفته شد افراد دارای بیماری کبد چرب با التهاب و بزرگتر شدن کبد رو به رو خواهند شد، در نتیچه فرد بیمار احساس درد در ناحیه شکم و خستگی را تجربه می کند. بیمار در اولین مراجعه به پزشک متخصص و انجام معاینات فیزیکی به این نوع بیماری پی خواهد برد.اما با این وجود التهاب کبد ممکن است با علائمی همراه باشد که این علائم نیز در تشخیص این بیماری کمک خواهد کرد.این علائم عبارتند از:

  1. کمتر شدن اشتها
  2. کاهش وزن
  3. درد در شکم
  4. ضعف فیزیکی
  5. خستگی
  6. گیجی

علائم بیماری سیروز و نارسایی کبد

اگر بیماری کبد چرب درمان نشود و یا فرد بیمار دیر به وجود چنین بیماری در کبد خود پی ببرد، بیماری کبد چرب به بیماری به نام سیروز و نارسایی کبد تبدیل خواهد شد. بیماری نارسایی کبد نیز دارای علائم و نشانه هایی است که عبارتند از:

  1. بزرک شدن شکم به حالت غیر معمول
  2. زرد پوست و چشم
  3. حالت گیجی و خستگی
  4. خونریزی های غیر طبیعی

تغذیه در کبد چرب

یکی از عوامل موثر در درمان بیماری کبد چرب تغذیه و رژیم غذایی مناسب است.کبد سالم سموم بدن را حذف کرده و پروتئین گوارشی صفرا را تولید می کند.

رژیم غذایی برای بیماری کبد چرب:

  • مصرف میوه و سبزیجات در رژیم غذایی
  • استفاده از گیاهان که دارای فیبر بالایی هستند مانند حبوبات
  • استفاده محدود و کنترل شده از قند، نمک، چربی ترانس، کربوهیدرات های تصفیه شده و همچنین چربی های اشباع شده
  • استفاده از قهوه جهت کاهش آنزیم های غیرطبیعی کبد
  • مصرف پروتئین سویا از تجمع چربی در کبد جلوگیری می کند.این ماده را میتوانید در بسیاری از غذاهای ایرانی و فرنگی یافت.
  • استفاده از امگا 3 یا همان اسید های چرب که به بهبود سطح چربی و کاهش التهاب کبد کمک میکند.اسید های چرب را میتوانید با مصرف ماهی هایی چون قزل آلا، ساردین،و ماهی تن دریافت کنید
  • استفاده از بلغور جو دوسر که دارای کربوهیدرات می باشد و جهت کاهش وزن مناسب است.
  • استفاده از گردو به دلیل داشتن اسید های چرب امگا 3 (طبق تحقیقات به عمل آمده در افرادی که دارای کبد چرب هستند،آنهایی که در رژیم غذایی خود گردو را قرار داده اند ، به بهبود این بیماری سرعت بخشیده اند. )
  • مصرف آووکادو در رژیم غذایی جهت درمان کبد چرب
  • مصرف لبنیات کم چرب که از آسیب بیشتر به کبد جلوگیری میکند.
  • دانه های آفتابگردان به دلیل داشتن آنتی اکسیدان بالا از کبد محافظت میکند.
  • استفاده از چای سبز جهت جذب کم چربی ها

موارد منع مصرف در رژیم غذایی کبد چرب

  1. حذف الکل
  2. حذف گوشت قرمز(گوشت گاو و گوشت گوسفند) که دارای چربی اشباع هستند.
  3. از مصرف نان سفید، برنج ، ماکارونی بپرهیزید، زیرا آرد موجود در این محصولات به دلیل کمبود فیبر،قند خون شما را افزایش میدهد
  4. پرهیز از مصرف غذا های سرخ شده به دلیل چربی و کالری بالا
  5. منع مصرف از محصولاتی که دارای شکر و شیرینی جات مصنوعی هستند مانند کوکی ها  و آبنبات ها و بسیاری دیگر

انواع کبد چرب

  • کبد چرب الکلی:

در این نوع از کبد چرب همان گونه که از نامش پیداست فرد از طریق مصرف زیاد الکل دچال بیماری کبد چرب الکلی خواهد شد. در این حالت کبد قادر به از بین بدن و شکستن چربی ها نشده و در نتیجه قادر به ادامه فعالیت خود نمی باشد. در این نوع از کبد چرب اگر فرد بیمار رژیم غذایی مناسب بگیرد و مصرف الکل را ترک کند مطمئنن درمان خواهد شد در غیر این صورت بیماری کبد چرب به مرور زمان به سیروز تبدیل خواهد شد.

  • کبد چرب غیر الکلی:

در این نوع از کبد چرب فرد بدون مصرف الکل به این بیماری دچار خواهد شد و کبد دیگر قادر به شکستن و از بین بردن چربی کبد نخواهد بود.در این حالت نیز اگر فرد بیمار در زمان درست به پزشک مراجعه نماید امگان درمان وجود خواهد داشت در غیر اینصورت نیز دچار نارسایی کبد خواهد شد.

  • کبد چرب بارداری:

در این نوع از کبد چرب که فقط زنان باردار دچار خواهند شد، اکثرا بعد از زایمان بهبود خواهند یافت.کبد چرب بارداری برای مادر و کودک خطرناک خواهد بود.بیماری کبد چرب در دوران بارداری مشکلاتی چون عفونت و خون ریزی های شدید، نارسایی کبد و کلیه را دربر خواهد داشت. کبد چرب بارداری معمولا در ماه های هفتم و هشتم و نهم بارداری به وجود می آیند.

علائم کبد چرب در دوران بارداری عبارتند از:

  • حالت تهوع و استفراغ
  • درد در ناحیه بالایی سمت راست شکم
  • زردی و حالت بیحالی

مراحل رشد کبد چرب

مراحل رشد کبد چرب به چهار گرید دسته بندی میشود که عبارتند از:

  1. کبد چرب گرید 1
  2. کبد چرب گرید 2
  3. کبد چرب گرید 3
  4. کبد چرب گرید 4

کبد چرب گرید 1:

افرادی که دچار بیماری کبد چرب گرید 1 هستند معمولا علائم و نشانه هایی از وجود این بیماری در خود نمی بینند .این افراد وقتی جهت چکاب سالانه به پزشک مراجعه می کنند به وجود بیماری کبد چرب پی می برند.این حالت فرد بیمار با رژیم غذایی مناسب می تواند بیماری را به طور کامل درمان کند.البته این نکته را در نظر داشته باشید که اگر مجددا عادات غذایی نامناسب را پیش بگیرید ،بیماری کبد چرب بازخواهد گشت.

کبد چرب گرید 2:

در این حالت از کبد چرب که کمی پیچیده تر ای حالت کبد چرب گرید 1 است باید حتما به پزشک مراجعه و تحت درمان قرار بگیرد.در این گرید از بیماری نیز ورزش و رژیم غذایی با مشورت پزشک پیشنهاد می شود.

کبد چرب گرید 3:

افرادی که بیماری آنها در سطح کبد چرب گرید 2 قرار داشته و تحت درمان و رژیم غذایی قرار نگرفته اند به کبد چرب گرید 3 گرفتار خواهند شد.در این حالت چربی در کل کبد را درگیر کرده است.در واقع کبد چرب گرید 3 جزء خطرناک ترین نوع کبد چرب است.در این مرحله کبد دیگر قادر به حذف سموم کبد نخواهد بود و فرد بیمار را دچار بیحالی و زردی پوست خواهد کرد.

کبد چرب گرید 4:

این نوع از کبد چرب که در خطرناک ترین حالت قرار دارد، کبد به بیماری جدی تری یعنی سیروز کبدی مبتلا شده است.کبد فرد بیمار ملتهب و شکم نیز متورم می شود.در این مرحله شکل ظاهری کبد به شکل زخم در آمده و به طور کل از کار خواهد افتاد.

امیدوارم که این مقاله مثمر ثمر واقع بشه براتون و سبب آشنایی شما خواننده عزیز با تمام جوانب کبد چرب شده باشد و قبل از ابتلا به آن تمهیدات لازم را بیاندیشید .

Summary
کبد چرب | تشخیص ،عوارض ، علائم ، گرید و رژیم غذایی
Article Name
کبد چرب | تشخیص ،عوارض ، علائم ، گرید و رژیم غذایی
Description
کبد چرب چسیت و راه های تشخص علائم و عوارض آن چیست . کبد چرب چه گرید های دارد و هر گرید چه ویژگیهایی دارد . چه رژیم غذایی برای افرادی که کبد چرب دارند مناسب است و چه رژیم غذایی مناسب نیست.
Author
Publisher Name
ایران ارگانیکس